NLP Skepsis

NLP SkepsisZeven vooroordelen over NLP

Er is veel NLP skepsis in de wereld. Soms wordt NLP zo gepresenteerd dat je er alles mee kan worden wat je maar wilt als je maar hard genoeg wilt. En dat je jezelf elk verleden kan aanmeten wat je maar wilt. In die gevallen is NLP overduidelijk verkeerd geleerd, maar het negatieve gevolg is dat met enige regelmaat allerlei zogenaamde NLP experts of trainers dingen claimen die ronduit misleidend zijn. Vandaar dat het goed is om eerst zeven veel voorkomende vooroordelen uit de wereld te helpen. Helaas worden deze vooroordelen niet zozeer door critici van NLP de wereld in geholpen, maar ook door mensen die denken dat zij zelf NLP geleerd hebben. Door deze misvattingen over NLP komt het voor dat mensen met verkeerde verwachtingen teleurgesteld worden. Juist om dat te voorkomen en ervoor te zorgen dat je een goed geïnformeerde keuze kan maken, is deze gids opgesteld.

Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP) kan, wanneer het goed gedaan wordt, veel voor iemand betekenen. Het zorgt voor een stuk persoonlijke ontwikkeling waarbij je meer grip op je emoties krijgt, beter leert communiceren en meer effectief met het leven om gaat. Deze voordelen komen echter pas tot echt grote wasdom wanneer NLP volledig, correct en up to date wordt toegepast. Om je te helpen inzicht te krijgen in wat dit precies inhoudt is het belangrijk om eerst deze zeven vooroordelen over NLP uit de weg te ruimen.

Vooroordeel 1: NLP is psychologie

Sommige mensen denken dat NLP een onderdeel is van de psychologie. Of dat NLP gebruik maakt van psychologische technieken. Dit is niet het geval. NLP is in de jaren zeventig juist begonnen als beweging tegen de psychologie. Eind jaren zestig, begin jaren zeventig werd duidelijk dat de hordes psychologen die van de universiteiten afkwamen, niets tot praktisch niets teweeg konden brengen op het vlak van psychische hulpverlening aan hun cliënten.

Dr. Richard Bandler kwam erachter wat er misging: de objectieve wetenschappelijke aanpak miste de kern. In plaats van uit te gaan van de subjectieve beleving van de cliënt probeerde men “objectief” te zijn. De reden dat NLP zo snel en krachtig mensen kan helpen te veranderen komt juist doordat NLP werkt met een aanpak die wel uitgaat van de subjectieve beleving van mensen zelf. Door deze subjectieve beleving te veranderen, gaat een cliënt de wereld met heel andere ogen bekijken waardoor problemen verdwijnen.

Psychologie leidt je op tot wetenschappelijk onderzoeker. NLP leidt je op tot iemand die daadwerkelijk mensen leert snel te veranderen. Natuurlijk zijn er ook psychologen die goed met NLP aan de slag gaan, maar over het algemeen leidt de combinatie van psychologie en NLP tot een verwrongen en ineffectieve mix.

Vooroordeel 2: NLP is (psycho)therapie

Kwalijker dan psychologie is de combinatie van NLP en vormen van (psycho)therapie. NLP gaat ervan uit dat er niets mis is met mensen. Therapeuten daarentegen werken vanuit een medisch wereldbeeld. In dit beeld is er een “normale” mens en zijn er mensen met “psychische afwijkingen” of zelfs “ziektes”. Zo’n benadering levert heel andere (slechtere) resultaten op dan een aanpak waarbij je ervan uitgaat dat het niet om een medisch probleem gaat, maar om een leerprobleem.

Ons brein is een grote leermachine en wanneer deze machine geen goede dingen leert, dan leert het slechte dingen. Door middel van NLP kun je iemand zijn negatieve patronen afleren en nieuwe, positieve en meer effectieve patronen aanleren. Zo’n aanpak is veel vruchtbaarder.

Meestal worden NLP sessies niet vergoed door de verzekeraar. Om dit op te vangen zijn er mensen bezig NLP met psychotherapie te vermengen. Geld lijkt me de allerslechtste reden om compromissen te sluiten. Met name ook omdat psychotherapie volgens NLP juist het tegenovergestelde bereikt van wat NLP beoogt: negatieve oude patronen worden herbeleefd en komen daarmee vaster in het onbewustzijn te zitten.

Vooroordeel 3: NLP is wetenschappelijk

Ondanks dat veel mensen claimen dat NLP wetenschappelijk onderbouwd is, is dit niet het geval. Sterker nog, NLP is principieel niet wetenschappelijk. Juist omdat NLP uitgaat van de subjectieve beleving van de cliënt is het principieel niet wetenschappelijk. Daar komt nog eens bij dat de wetenschap ervan uitgaat dat niet alleen objectief te beschrijven valt wat er gebeurt, maar dat dit ook door iedereen in dezelfde klinische omgeving te herhalen valt. Wel is het zo dat de neurologie meer en meer duidelijk maakt hoe NLP werkt in ons brein.

Nu is NLP uitermate eenvoudig om aan andere mensen te leren. Op jaarbasis leren er duizenden mensen in Nederland hoe zij hun leven aangenamer kunnen maken met NLP. Daarnaast zijn er bij NLP Kring tientallen mensen die elk jaar aan de slag gaan als mastercoach om mensen te helpen , getuige www.nlpkring.nl. Maar dat betekent niet dat ze precies hetzelfde doen als ik. Sterker nog, elke NLP practitioner heeft zijn of haar eigen stijl en ontwikkelt zijn eigen aanpak en methode die precies op zijn of haar lijf geschreven is en waar hij of zij het meeste succes mee heeft.

Zo’n aanpak is niet wetenschappelijk te testen omdat wetenschappers de persoonlijke benadering eruit proberen te krijgen. Dat werkt prima wanneer je met natuurkunde bezig bent, maar dat werkt erg slecht wanneer je met mensen werkt. Echter, omdat iets niet wetenschappelijk te bewijzen valt, betekent dit nog niet dat het niet zou bestaan, laat staan dat het niet effectief zou zijn. Zelf werk ik bij mijn groepscoaching op basis van resultaten en kan ik dus precies meten bij hoeveel mensen NLP effect heeft. Op het moment van dit schrijven staat dit percentage op 92% succes. Iets kan prima en niet-wetenschappelijk zijn en waardevol.

Vooroordeel 4: NLP is een theorie

Door sommige NLP boeken is niet heen te komen zo ingewikkeld en technisch als ze geschreven zijn. Feitelijk slaat men hier de plank volledig mis. NLP is geen theorie, maar een activiteit die je doet. NLP staat niet voor niets voor Neuro-Linguïstisch Programmeren. Programmeren is een activiteit en geen theorie. Anders had het wel Neuro-Linguïstisch Programmakunde geheten of iets dergelijks. Er zijn een aantal NLP trainers die NLP theoretischer, zwaarder en academischer willen maken. Dit is een doodlopende weg. De kracht van NLP zit hem nu juist in de concrete toepasbaarheid en het behalen van resultaten die tellen.

Wanneer je kijkt in welke richting dr. Richard Bandler, de bedenker van NLP, gaat dan is dat 180 graden de andere kant uit. Juist het vergroten van de praktische toepasbaarheid en het vereenvoudigen van de technieken staat centraal. Mensen vragen mij wel eens wat het minimum opleidingsniveau is voor de NLP opleiding, en dan antwoord ik altijd dat als je een brein hebt je mee kan doen wanneer je wilt. NLP is als het ware een handleiding over hoe je de processen in je brein het meest effectief kan gebruiken zodat je het meeste plezier, rust en zelfvertrouwen kan ervaren. Iedereen met een brein kan deze technieken toepassen.

Vooroordeel 5: NLP is gemeengoed

NLP is geen public domain eigendom. Het is het werk van dr. Richard Bandler en anderen waar copyright op rust. Helaas is dit copyright door tal van omstandigheden in de loop der jaren verwaterd. De meeste recente rechterlijke uitspraak hierover stelt dat het copyright in handen is van wat de rechter “the Bandler group of people” noemt. Dit zijn de Amerikaanse trainers van het eerste uur.

Hierdoor is het NLP geen gemeengoed. Toch wordt er veel gepubliceerd over NLP en hebben veel NLP trainers het NLP materiaal van elkaar gekopieerd. De meest recente ontwikkelingen op NLP gebied zijn echter niet gepubliceerd en worden tegenwoordig door middel van licenties verspreid. Het gevolg is dat wat er wel over NLP openbaar beschikbaar is vooral NLP uit de jaren tachtig is. En dat het dus niet up to date is, onvolledig, achterhaald en verwrongen. Ook is een aantal storende fouten die in het oude NLP materiaal uit de jaren tachtig zat niet hersteld. NLP trainers die vandaag de dag nog een techniek die “six step reframing” (werken met delen in Nederland) hanteren, zijn helaas met het verkeerde en verouderde materiaal bezig.

Vraag daarom of de NLP trainer ook een recente licentie heeft van een van de mensen van de “Bandler group of people”. Daarom werkt stichting NLP Kring uitsluitend met trainers die gelicenseerd zijn door the Society of NLP van dr. Richard Bandler zodat je de grootste zekerheid krijgt dat je met het meest recente en up to date materiaal werkt. Daar komt bij dat hierbij de hoogste ethische standaard voorop staat, juist omdat je met mensen werkt. Daar hoort illegaal kopiëren van andermans werk niet bij.

Vooroordeel 6: Elk NLP certificaat is gelijk

De meeste mensen hebben prima door dat een NLP opleiding op zijn minst een officiële certificering moet hebben om zeker te weten dat de NLP opleiding van voldoende niveau is. Bij een NLP opleiding zonder certificering weet je zeker dat ze van alles onderwijzen wat ze om commerciële redenen NLP noemen, maar wat geen NLP is. Als het certificaat eruit ziet alsof het zo uit de kleurenprinter is gerold, dan kun je je afvragen wat de waarde van zo’n certificaat is.

Maar ook de diverse certificaten zijn onderling verschillend. Er zijn diverse stromingen binnen NLP land zoals we hiervoor gezien hebben, en de meeste stromingen hebben hun eigen certificeringssysteem. Stichting NLP Kring volgt de lijn van dr. Richard Bandler. Wanneer je NLP wil leren op de manier die dr. Richard Bandler bedoeld heeft, dan ontkom je er niet aan om een training te volgen die gecertificeerd is door The Society of NLP.

Vooroordeel 7: NLP is een intellectualistische manier van denken vol jargon

Helaas klopt dit vooroordeel maar al te vaak. Maar zo zou het niet moeten zijn. NLP draait uiteindelijk om je gevoel en het gevoel dat je andere mensen kunt geven. Niet dat je alleen maar de hele dag gelukkig hoeft te zijn, dat niet. Waar het om draait bij NLP is voldoende grip te hebben op je emoties om de gepaste emotie bij elke situatie op te wekken. Vandaar dat het gebruik van jargon er juist op wijst dat het toepassen van NLP niet goed gaat. Immers, jargon wekt geen goed gevoel op, maar verwarde intellectuele prietpraat. Bij echt goede NLP leer je juist in normale mensentaal praten. Dat lijkt van tevoren wellicht makkelijker dan je denkt, want voordat je iets met NLP gedaan hebt, praat je immers al in gewone normale mensentaal.

Het probleem schuilt erin dat wanneer je methoden en technieken leert om beter te communiceren, dat je die methoden en technieken te veel leert als bewust trucje. Het gevolg is dat je tijdens een gesprek te veel in je hoofd zit na te denken over de volgende stap. Terwijl je eigenlijk juist op de inhoud van het gesprek moet letten en op het gevoel van jezelf en van de ander.